Co może zająć komornik w 2026. Aktualne przepisy i pomoc Fundacji

Podstawy prawne egzekucji komorniczej w 2026 roku

Zanim odpowiemy konkretnie na pytanie „co może zająć komornik”, warto uporządkować podstawy prawne. Zasadniczo w Polsce egzekucję komorniczą regulują dwa najważniejsze akty:

• Kodeks postępowania cywilnego (KPC) – reguluje egzekucję sądową, m.in. z wynagrodzenia, rachunku bankowego, ruchomości, nieruchomości.
• Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – dotyczy m.in. długów wobec urzędu skarbowego, ZUS, gmin (podatki, mandaty, opłaty).

W 2024–2025 r. opublikowano kolejne teksty jednolite tych ustaw, ale zasady co do katalogu składników majątku podlegających egzekucji i wyłączeń ochronnych pozostają stabilne, na nich opieramy praktykę prawną aktualną także w 2026 r.

Komornik nie działa „sam z siebie”, zawsze musi mieć:

• tytuł wykonawczy (np. prawomocny wyrok, nakaz zapłaty),
• wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji.

Dopiero wtedy może rozpocząć czynności i sprawdzić, jakie składniki majątku mogą zostać zajęte.

Co może zająć komornik z dochodów pieniężnych?

Jednym z najczęstszych pytań jest to, co może zająć komornik z wynagrodzenia za pracę, emerytury czy renty. W 2026 roku zasady są tu dość precyzyjne.

Wynagrodzenie za pracę

Komornik może potrącić część pensji, ale:

• przy typowych długach pieniężnych może zająć do 50% wynagrodzenia netto,
• przy alimentach nawet do 60%,
• zawsze musi pozostawić kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia (przy długach niealimentacyjnych), zgodnie z aktualnymi stawkami z kodeksu pracy i rozporządzeń.

Oznacza to, że nawet przy wysokich długach pracownik nie może zostać pozbawiony środków do życia w całości, ta część jest prawnie chroniona jako minimum egzystencjalne.

Emerytura i renta

W przypadku świadczeń z ZUS (emerytur, rent):

• obowiązują osobne limity zajęcia,
• część świadczenia zawsze musi pozostać wolna od egzekucji,
• wyższe limity dotyczą alimentów, niższe – zwykłych długów.

Szczegółowe progi są publikowane m.in. przez ZUS i regularnie aktualizowane. Fundacja, analizując daną sprawę, sprawdza, czy potrącenia mieszczą się w dopuszczalnych granicach.

Rachunek bankowy

Zajęcie rachunku bankowego przez komornika wygląda inaczej: bank blokuje środki do wysokości zadłużenia, ale:

• dłużnik ma prawo do kwoty wolnej od zajęcia (miesięcznie równowartość 75% minimalnego wynagrodzenia przy klasycznych długach, zgodnie z aktualnymi przepisami bankowymi i egzekucyjnymi),
• niektóre środki, np. świadczenia socjalne (800+, 300+, wiele zasiłków rodzinnych), są w ogóle wyłączone z egzekucji, nawet, jeśli trafią na konto.

Problem polega na tym, że banki często blokują wszystko „hurtem”, a dopiero po interwencji i odpowiednich pismach środki są zwalniane. W praktyce Fundacja często pomaga klientom odzyskać świadczenia, które nie powinny były zostać zajęte.

Co może zająć komornik z majątku rzeczowego?

Kiedy środki pieniężne nie wystarczają, komornik może sięgnąć po ruchomości i nieruchomości dłużnika.

Ruchomości

Do ruchomości, które może zostać objęte egzekucją, należą m.in.:

• samochody, motocykle, skutery,
• sprzęt RTV i AGD (telewizor, konsola, pralka, lodówka z wyjątkami sprzętów niezbędnych do życia),
• sprzęt komputerowy, elektronika,
• drogocenne przedmioty: biżuteria, antyki, dzieła sztuki,
• maszyny i narzędzia używane w działalności gospodarczej (z zachowaniem ograniczeń dla rzeczy niezbędnych do wykonywania pracy zawodowej).

Komornik dokonuje zajęcia w protokole, spisuje przedmioty, może oznaczyć je naklejkami lub plombami. Dopiero kolejnym etapem jest licytacja komornicza, ogłaszana na portalu licytacje.komornik.pl.

Nieruchomości

Komornik może zająć:

• mieszkanie, dom,
• działkę budowlaną, rolną,
• lokal użytkowy.

To najdalej idąca forma egzekucji, zwykle stosowana przy wyższych długach lub gdy egzekucja z pensji i konta jest nieskuteczna. Procedura:

• zajęcie nieruchomości i wpis do księgi wieczystej,
• opis i oszacowanie wartości przez biegłego,
• obwieszczenie o licytacji,
• licytacja komornicza.

W praktyce Fundacja często wchodzi do sprawy przed licytacją. Jest to moment, w którym można jeszcze negocjować z wierzycielem ugodę i zatrzymać procedurę.

Czego komornik zająć nie może? Katalog wyłączeń

Odpowiadając na pytanie „co może zająć komornik”, równie ważne jest wyjaśnienie, czego zająć nie ma prawa. To m.in.:

• świadczenia socjalne (np. 800+, większość zasiłków rodzinnych),
• alimenty otrzymywane na rzecz dzieci,
• świadczenia pielęgnacyjne i część świadczeń z pomocy społecznej,
• niektóre odszkodowania (np. za uszczerbek na zdrowiu),
• przedmioty codziennego użytku, niezbędne do egzystencji, np. podstawowa lodówka, pralka, łóżko, stół, ubrania,
• narzędzia, bez których dłużnik nie mógłby wykonywać pracy zarobkowej (np. podstawowy sprzęt rzemieślnika).

Jeśli komornik zajmie takie składniki, mówimy o naruszeniu przepisów. Wówczas można wnieść skargę na czynności komornika i domagać się uchylenia zajęcia.

Co może zająć komornik przy długach publicznoprawnych (US, ZUS, gmina)?

Inaczej wygląda egzekucja prowadzona przez organy administracji (urząd skarbowy, ZUS, gmina). Opiera się ona na ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, której tekst jednolity z 2025 r. potwierdza m.in. katalog środków egzekucyjnych, zajęcie wynagrodzenia, rachunków bankowych, ruchomości, nieruchomości, a także np. wierzytelności z umów.

Zakres tego, co może zająć komornik skarbowy, jest zbliżony do egzekucji sądowej, ale:

• procedura jest szybsza,
• często nie ma etapu klasycznego procesu sądowego, tytułem egzekucyjnym jest np. decyzja urzędu,
• możliwa jest egzekucja z nadpłat podatku, zwrotu VAT itp.

Fundacja pomaga analizować takie decyzje, bo zdarza się, że dług został naliczony błędnie lub uległ przedawnieniu.

Co może zająć komornik, praktyczny przegląd form egzekucji

Dla uporządkowania oto syntetyczna lista tego, co może zająć komornik w typowej sprawie:

• część wynagrodzenia za pracę,
• część emerytury lub renty,
• środki na rachunkach bankowych (z wyłączeniem kwot chronionych),
• ruchomości (samochody, wartościowy sprzęt, biżuteria),
• nieruchomości,
• wierzytelności z umów (np. wynagrodzenie zleceniodawcy, czynsz najmu),
• inne prawa majątkowe (udziały, akcje itp.).

Nie może natomiast zająć m.in.:

• świadczeń socjalnych i rodzinnych,
• alimentów otrzymywanych na dzieci,
• rzeczy pierwszej potrzeby,
• środków należących do osób trzecich (np. współmałżonka przy rozdzielności majątkowej).

Jak reagować na zajęcie: plan działania dla osoby zadłużonej

Kiedy dowiadujesz się o zajęciu konta, pensji czy ruchomości, ważne są trzy rzeczy: czas, spokój i działanie według planu.

• Sprawdź tytuł egzekucyjny – czy jest prawomocny, czy nie doszło do przedawnienia.
• Zweryfikuj wysokość długu – czy naliczone koszty i odsetki są zgodne z umową i przepisami.
• Ustal, co dokładnie zostało zajęte – konto, wynagrodzenie, ruchomości, nieruchomość.
• Sprawdź, czy nie doszło do zajęcia środków chronionych – świadczeń socjalnych, alimentów, części wynagrodzenia.
• Rozważ złożenie skargi na czynności komornika, jeśli widzisz nieprawidłowości (opłata 50 zł, jasna procedura określona w KPC).
• Skontaktuj się z ekspertami – samodzielne działanie pod wpływem stresu sprzyja błędom.

Jak Fundacja Pomocy Zadłużonym pomaga w sprawach komorniczych?

Fundacja Pomocy Zadłużonym wspiera osoby w kryzysie zadłużenia na kilku poziomach:

• analizuje dokumenty egzekucyjne, umowy, pisma komornika,
• sprawdza, czy zakres tego, co może zająć komornik, mieści się w granicach prawa,
• przygotowuje skargi na czynności komornika oraz wnioski o zwolnienie spod egzekucji określonych środków,
• prowadzi negocjacje z wierzycielami, aby ograniczyć skalę egzekucji,
• pomaga w opracowaniu planów spłaty lub procedur oddłużeniowych (np. upadłość konsumencka),
• zapewnia wsparcie psychologiczne, bo stres związany z egzekucją wpływa na całą rodzinę.

Osoba zadłużona nie musi znać szczegółów KPC, limitów zajęć czy procedur licytacyjnych, od tego są specjaliści.

Podsumowanie

Egzekucja komornicza to trudne doświadczenie, ale warto pamiętać, że nawet w najbardziej stresujących sytuacjach obowiązują jasne przepisy określające, co może zająć komornik, a czego zająć nie ma prawa. Zrozumienie tych zasad pomaga chronić część dochodów, majątku i świadczeń, a w przypadku błędnych zajęć skutecznie się bronić.

Eksperci Fundacji Pomocy Zadłużonym wspierają osoby zadłużone na każdym etapie egzekucji, analizując dokumenty, przygotowując pisma i negocjując z wierzycielami. Jeśli masz egzekucję i potrzebujesz pomocy, skontaktuj się z nami.